fundacja hereditas Spotkania z Zabytkami Spotkania z Zabytkami
Zarząd | Sprawozdania | Statut 
fundacja hereditas

Opieka nad zabytkami / Interwencje

"Dziedzictwo twórczości ludowej i artystycznej
– kapliczki, krzyże, figury i obeliski
w Gminie Stare Babice"
– start projektu Gminy i Fundacji Hereditas

Podniesienie atrakcyjności turystycznej regionu oraz zachowanie lokalnego dziedzictwa kulturowego i historycznego to cele projektu „Dziedzictwo twórczości ludowej i artystycznej - kapliczki, krzyże, figury i obeliski w Gminie Stare Babice". Wykonawcą części badawczej projektu - na zlecenie Gminy Stare Babice - była Fundacja Hereditas. Projekt realizowany jest w okresie grudzień 2011 - czerwiec 2012.

Gmina Stare Babice to rejon niezwykle atrakcyjny pod względem turystycznym
i rekreacyjnym. Zdrowy klimat i świeże powietrze, które zapewnia otulina Kampinoskiego Parku Narodowego, zachęcają do aktywnego wypoczynku - uprawiania turystyki pieszej i rowerowej, a urządzone ścieżki zdrowia, place zabaw i obiekty sportowo-rekreacyjne są doskonałą propozycją spędzenia czasu także dla dzieci i rekonwalescentów. Lista atrakcji gminy nie byłaby jednak nawet w połowie pełna, gdyby nie wspomnieć o lokalnych zabytkach, reliktach kultury, miejscach pamięci narodowej i pamiątkach związanych z literaturą polską.

Na terenie gminy znajdują się cenne zabytki sztuki sakralnej, jak kościoły w Borzęcinie, Starych Babicach i Lipkowie, rezydencjonalnej (zespoły dworsko- i pałacowo-parkowe w Lipkowie i Zielonkach), sepulkralnej - cmentarz parafialny w Borzęcinie i wojenny w Starych Babicach. Kiedy dodamy do tego bez mała kilkadziesiąt przykładów tzw. małej architektury, jak przydrożne kapliczki, krzyże, figury etc., otrzymamy obraz niezwykle atrakcyjnej pod względem kulturowym okolicy, zasługującej na należytą opiekę i utrwalenie w postaci dokumentacji zarówno fotograficznej, jak opisowej. Napotkać tu można obiekty małej architektury z okresu od ok. poł. XIX w. (ok. 1860 r.) do czasów współczesnych (XXI w.). Systematyka małej architektury sprowadza się tu przede wszystkim do kapliczek architektonicznych, krzyży przydrożnych oraz głazów/obelisków pamiątkowych. Są to obiekty drewniane lub murowane, czasem wykorzystujące głazy, kamienie naturalne lub nieznacznie obrobione. Najczęściej spotykane wezwania obiektów – maryjne.

Celem projektu było zdobycie i upowszechnienie informacji o walorach zabytkowych, historycznych i artystycznych obiektów małej architektury sakralnej oraz wypromowanie tych obiektów jako lokalnych atrakcji turystycznych. Dodatkowym celem przedsięwzięcia było podniesienie aktywności społeczności lokalnej poprzez dokumentowanie kultywowania miejscowych tradycji, wydarzeń związanych z w/w obiektami, jak również podniesienie wiedzy mieszkańców i turystów o historii i znaczeniu małych obiektów sakralnych w kulturze regionu.

Główne działania projektowe:
1.   Opracowanie charakterystyki 50-ciu obiektów wraz z rysem historycznym w formie pracy monograficznej.
2.   Opracowanie kart adresowych obiektów z załącznikami i dokumentacją niezbędną do opracowania Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami.
3.   Wydanie folderu-mapy, prezentującego kapliczki, krzyże, figury i obeliski w Gminie Stare Babice.
4.   Opracowanie spacerownika z galerią zdjęć w formie elektronicznej.
5.   Oznakowanie obiektów w formie tablic.
6.   Publikacja artykułów upowszechniających wiedzę o projekcie, w tym o w/w obiektach.

Do trwałych efektów projektu „Dziedzictwo twórczości ludowej i artystycznej – kapliczki, krzyże, figury i obeliski w Gminie Stare Babice” należy m.in. internetowy portal-spacerownik z galerią obiektów i przykładowymi trasami turystyczno-edukacyjnymi, a także folder Kapliczki, krzyże, figury i obeliski w Gminie Stare Babice z mapą i zaznaczonymi na niej cennymi dla obszaru obiektami twórczości ludowej i artystycznej. Ponieważ do celów projektu należało nie tylko upowszechnianie informacji w przedmiotowym temacie, ale – przede wszystkim – ochrona lokalnego dziedzictwa, ważnym elementem przedsięwzięcia było trwałe oznakowanie obiektów objętych działaniami odpowiednimi tablicami.

Wszystkim, którzy okazali pomoc osobom prowadzącym badania terenowe w ramach projektu i udzielili informacji o poszczególnych obiektach, pragniemy w tym miejscu serdecznie podziękować. To także dzięki Państwu materiał dotyczący dziedzictwa twórczości ludowej i artystycznej Gminy Stare Babice został poszerzony o nieznane dotąd przekazy.

O postępie w realizacji projektu informowała "Gazeta Babicka":
nr 4-5/2012, s. 16-18: http://www.stare-babice.waw.pl/gazeta.php?op=1
nr 6/2012, s. 16-17: http://www.stare-babice.waw.pl/gazeta.php?op=1



Zapraszamy do odwiedzenia spacerownika z galerią obiektów i przykładowymi trasami turystyczno-edukacyjnymi:
www.kapliczki.stare-babice.eu